Stotram
Ganapati Atharvashirsha | श्रीगणपत्यथर्वशीर्षम्
Original · संस्कृतम्
Ganapati Atharvashirsha Sanskrit Lyrics
ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः । भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः । स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः । व्यशेम देवहितं यदायुः । स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः । स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः । स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः । स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ ॐ नमस्ते गणपतये । त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि । त्वमेव केवलं कर्ताऽसि । त्वमेव केवलं धर्ताऽसि । त्वमेव केवलं हर्ताऽसि । त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि । त्वं साक्षादात्माऽसि नित्यम् ॥१॥ ऋतं वच्मि । सत्यं वच्मि ॥२॥ अव त्वं माम् । अव वक्तारम् । अव श्रोतारम् । अव दातारम् । अव धातारम् । अवानूचानमव शिष्यम् । अव पश्चात्तात् । अव पुरस्तात् । अवोत्तरात्तात् । अव दक्षिणात्तात् । अव चोर्ध्वात्तात् । अवाधरात्तात् । सर्वतो मां पाहि पाहि समन्तात् ॥३॥ त्वं वाङ्मयस्त्वं चिन्मयः । त्वमानन्दमयस्त्वं ब्रह्ममयः । त्वं सच्चिदानन्दाद्वितीयोऽसि । त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ॥४॥ सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते । सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति । सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति । सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति । त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः । त्वं चत्वारि वाक्पदानि ॥५॥ त्वं गुणत्रयातीतः । त्वमवस्थात्रयातीतः । त्वं देहत्रयातीतः । त्वं कालत्रयातीतः । त्वं मूलाधारस्थितोऽसि नित्यम् । त्वं शक्तित्रयात्मकः । त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् । त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वमिन्द्रस्त्वमग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्म भूर्भुवः स्वरोम् ॥६॥ गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादींस्तदनन्तरम् । अनुस्वारः परतरः । अर्धेन्दुलसितम् । तारेण ऋद्धम् । एतत्तव मनुस्वरूपम् । गकारः पूर्वरूपम् । अकारो मध्यमरूपम् । अनुस्वारश्चान्त्यरूपम् । बिन्दुरुत्तररूपम् । नादः सन्धानम् । संहिता सन्धिः । सैषा गणेशविद्या । गणक ऋषिः । निचृद्गायत्रीच्छन्दः । गणपतिर्देवता । ॐ गं गणपतये नमः ॥७॥ एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि । तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥८॥ एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् । रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् । रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् । भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् । आविर्भूतं च सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम् । एवं ध्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः ॥९॥ नमो व्रातपतये । नमो गणपतये । नमः प्रमथपतये । नमस्तेऽस्तु लम्बोदरायैकदन्ताय विघ्ननाशिने शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये नमः ॥१०॥ एतदथर्वशीर्षं योऽधीते । स ब्रह्मभूयाय कल्पते । स सर्वविघ्नैर्न बाध्यते । स सर्वतः सुखमेधते । स पञ्चमहापापात् प्रमुच्यते । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायं प्रातः प्रयुञ्जानो पापोऽपापो भवति । सर्वत्राधीयानोऽपविघ्नो भवति । धर्मार्थकाममोक्षं च विन्दति । इदमथर्वशीर्षमशिष्याय न देयम् । यो यदि मोहाद्दास्यति स पापीयान् भवति । सहस्रावर्तनाद्यं यं काममधीते तं तमनेन साधयेत् ॥११॥ अनेन गणपतिमभिषिञ्चति स वाग्मी भवति । चतुर्थ्यामनश्नन् जपति स विद्यावान् भवति । इत्यथर्वणवाक्यम् । ब्रह्माद्यावरणं विद्यान्न बिभेति कदाचनेति ॥१२॥ यो दूर्वाङ्कुरैर्यजति स वैश्रवणोपमो भवति । यो लाजैर्यजति स यशोवान् भवति । स मेधावान् भवति । यो मोदकसहस्रेण यजति स वाञ्छितफलमवाप्नोति । यः साज्यसमिद्भिर्यजति स सर्वं लभते स सर्वं लभते ॥१३॥ अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयित्वा सूर्यवर्चस्वी भवति । सूर्यग्रहे महानद्यां प्रतिमासन्निधौ वा जप्त्वा सिद्धमन्त्रो भवति । महाविघ्नात् प्रमुच्यते । महादोषात् प्रमुच्यते । महापापात् प्रमुच्यते । महाप्रत्यवायात् प्रमुच्यते । स सर्वविद्भवति स सर्वविद्भवति । य एवं वेद । इत्युपनिषत् ॥१४॥ ॐ सह नाववतु । सह नौ भुनक्तु । सह वीर्यं करवावहै । तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै ॥ ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः । भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः । स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः । व्यशेम देवहितं यदायुः । स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः । स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः । स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः । स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
Transliteration
Ganapati Atharvashirsha English Lyrics
oṃ bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devāḥ | bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ | sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhiḥ | vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ | svasti na indro vṛddhaśravāḥ | svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ | svasti nastārkṣyo ariṣṭanemiḥ | svasti no bṛhaspatirdadhātu || oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ || oṃ namaste gaṇapataye | tvameva pratyakṣaṃ tattvamasi | tvameva kevalaṃ kartā'si | tvameva kevalaṃ dhartā'si | tvameva kevalaṃ hartā'si | tvameva sarvaṃ khalvidaṃ brahmāsi | tvaṃ sākṣādātmā'si nityam ||1|| ṛtaṃ vacmi | satyaṃ vacmi ||2|| ava tvaṃ mām | ava vaktāram | ava śrotāram | ava dātāram | ava dhātāram | avānūcānamava śiṣyam | ava paścāttāt | ava purastāt | avottarāttāt | ava dakṣiṇāttāt | ava cordhvāttāt | avādharāttāt | sarvato māṃ pāhi pāhi samantāt ||3|| tvaṃ vāṅmayastvaṃ cinmayaḥ | tvamānandamayastvaṃ brahmamayaḥ | tvaṃ saccidānandādvitīyo'si | tvaṃ pratyakṣaṃ brahmāsi | tvaṃ jñānamayo vijñānamayo'si ||4|| sarvaṃ jagadidaṃ tvatto jāyate | sarvaṃ jagadidaṃ tvattastiṣṭhati | sarvaṃ jagadidaṃ tvayi layameṣyati | sarvaṃ jagadidaṃ tvayi pratyeti | tvaṃ bhūmirāpo'nalo'nilo nabhaḥ | tvaṃ catvāri vākpadāni ||5|| tvaṃ guṇatrayātītaḥ | tvamavasthātrayātītaḥ | tvaṃ dehatrayātītaḥ | tvaṃ kālatrayātītaḥ | tvaṃ mūlādhārasthito'si nityam | tvaṃ śaktitrayātmakaḥ | tvāṃ yogino dhyāyanti nityam | tvaṃ brahmā tvaṃ viṣṇustvaṃ rudrastvamindrastvamagnistvaṃ vāyustvaṃ sūryastvaṃ candramāstvaṃ brahma bhūrbhuvaḥ svarom ||6|| gaṇādiṃ pūrvamuccārya varṇādīṃstadanantaram | anusvāraḥ parataraḥ | ardhendulasitam | tāreṇa ṛddham | etattava manusvarūpam | gakāraḥ pūrvarūpam | akāro madhyamarūpam | anusvāraścāntyarūpam | binduruttararūpam | nādaḥ sandhānam | saṃhitā sandhiḥ | saiṣā gaṇeśavidyā | gaṇaka ṛṣiḥ | nicṛdgāyatrīcchandaḥ | gaṇapatirdevatā | oṃ gaṃ gaṇapataye namaḥ ||7|| ekadantāya vidmahe vakratuṇḍāya dhīmahi | tanno dantiḥ pracodayāt ||8|| ekadantaṃ caturhastaṃ pāśamaṅkuśadhāriṇam | radaṃ ca varadaṃ hastairbibhrāṇaṃ mūṣakadhvajam | raktaṃ lambodaraṃ śūrpakarṇakaṃ raktavāsasam | raktagandhānuliptāṅgaṃ raktapuṣpaiḥ supūjitam | bhaktānukampinaṃ devaṃ jagatkāraṇamacyutam | āvirbhūtaṃ ca sṛṣṭyādau prakṛteḥ puruṣātparam | evaṃ dhyāyati yo nityaṃ sa yogī yogināṃ varaḥ ||9|| namo vrātapataye | namo gaṇapataye | namaḥ pramathapataye | namaste'stu lambodarāyaikadantāya vighnanāśine śivasutāya śrīvaradamūrtaye namaḥ ||10|| etadatharvaśīrṣaṃ yo'dhīte | sa brahmabhūyāya kalpate | sa sarvavighnairna bādhyate | sa sarvataḥ sukhamedhate | sa pañcamahāpāpāt pramucyate | sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyaṃ prātaḥ prayuñjāno pāpo'pāpo bhavati | sarvatrādhīyāno'pavighno bhavati | dharmārthakāmamokṣaṃ ca vindati | idamatharvaśīrṣamaśiṣyāya na deyam | yo yadi mohāddāsyati sa pāpīyān bhavati | sahasrāvartanādyaṃ yaṃ kāmamadhīte taṃ tamanena sādhayet ||11|| anena gaṇapatimabhiṣiñcati sa vāgmī bhavati | caturthyāmanaśnan japati sa vidyāvān bhavati | ityatharvaṇavākyam | brahmādyāvaraṇaṃ vidyānna bibheti kadācaneti ||12|| yo dūrvāṅkurairyajati sa vaiśravaṇopamo bhavati | yo lājairyajati sa yaśovān bhavati | sa medhāvān bhavati | yo modakasahasreṇa yajati sa vāñchitaphalamavāpnoti | yaḥ sājyasamidbhiryajati sa sarvaṃ labhate sa sarvaṃ labhate ||13|| aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayitvā sūryavarcasvī bhavati | sūryagrahe mahānadyāṃ pratimāsannidhau vā japtvā siddhamantro bhavati | mahāvighnāt pramucyate | mahādoṣāt pramucyate | mahāpāpāt pramucyate | mahāpratyavāyāt pramucyate | sa sarvavidbhavati sa sarvavidbhavati | ya evaṃ veda | ityupaniṣat ||14|| oṃ saha nāvavatu | saha nau bhunaktu | saha vīryaṃ karavāvahai | tejasvināvadhītamastu mā vidviṣāvahai || oṃ bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devāḥ | bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ | sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhiḥ | vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ | svasti na indro vṛddhaśravāḥ | svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ | svasti nastārkṣyo ariṣṭanemiḥ | svasti no bṛhaspatirdadhātu || oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||
Meaning
Ganapati Atharvashirsha English Meaning
O gods, may we hear with our ears what is good; O worshipful ones, may we see with our eyes what is good. With steady limbs and bodies, singing your praise, may we live out the span of life the gods have granted. May Indra of great renown give us well-being; may Pushan, who knows all, give us well-being; may Tarkshya (Garuda), who wards off harm, give us well-being; may Brihaspati give us well-being. Om, peace, peace, peace. Om, salutations to you, Ganapati. You alone are the truth of 'That thou art', made visible. You alone are the creator, you alone the sustainer, you alone the destroyer. You alone are all this; truly you are Brahman. You are the Self itself, eternal. I speak what is right; I speak what is true. Protect me. Protect the one who speaks and the one who listens; protect the one who gives this teaching and the one who holds it; protect the learned teacher and protect the disciple. Protect me from behind and from the front, from the north and from the south, from above and from below. Guard me, guard me on every side. You are made of speech, you are made of consciousness. You are made of bliss, you are made of Brahman. You are Being, Consciousness and Bliss, one without a second. You are Brahman made visible. You are knowledge and understanding itself. This whole world arises from you; this whole world abides in you; this whole world will dissolve in you; this whole world returns to you. You are earth, water, fire, air and space. You are the four levels of speech. You are beyond the three gunas, beyond the three states of waking, dream and deep sleep, beyond the three bodies and beyond the three times. You dwell always in the Muladhara. You are the three powers in one, and yogis meditate on you always. You are Brahma, Vishnu and Rudra; you are Indra, Agni and Vayu; you are the Sun and the Moon; you are Brahman, the three worlds Bhuh, Bhuvah and Svah, and Om. First utter the first sound of 'gana' (g), then the first of the letters (a); after them the nasal anusvara, graced with the half-moon and joined to Om: this is the form of your mantra. The 'g' is its first part, the 'a' its middle, the anusvara its end; the bindu is its upper part and the nada its link, and their joining is the union of sounds. This is the knowledge of Ganesha. Its seer is Ganaka, its metre Nichrid Gayatri, its deity Ganapati. Om Gam Ganapataye Namah. May we know the single-tusked one; may we meditate on the one with the curved trunk. May that tusked god inspire us. Single-tusked and four-armed, holding the noose and the goad, bearing his tusk and showing the boon-giving hand, with the mouse on his banner; red, great-bellied, with ears like winnowing fans, clad in red, his limbs anointed with red sandal, worshipped with red flowers; tender to his devotees, the imperishable cause of the world, who appeared at the dawn of creation, beyond Prakriti and Purusha: whoever meditates on him thus every day is a yogi, the best of yogis. Salutations to the lord of the hosts; salutations to Ganapati; salutations to the lord of the Pramathas, Shiva's attendants. Salutations to you, the great-bellied, single-tusked remover of obstacles, son of Shiva, the gracious embodiment of boons. Whoever studies this Atharvashirsha becomes fit to become one with Brahman. He is not held back by obstacles, he prospers in happiness on every side, and he is freed from the five great sins. Studying it in the evening one destroys the sins of the day; studying it in the morning, the sins of the night; practising it evening and morning, even one who has erred becomes free of sin. Studying it everywhere, one is free of obstacles and attains dharma, wealth, fulfilment and liberation. This Atharvashirsha is not to be given to one who is not a disciple; whoever gives it out of delusion incurs sin. Whatever one seeks through a thousand recitations of it, one may accomplish by it. Whoever bathes Ganapati while reciting this becomes eloquent. Whoever recites it on Chaturthi while fasting becomes learned. This is the word of Atharvan. One who understands the deities that surround him, beginning with Brahma, never knows fear. Whoever worships with tender durva grass becomes like Kubera, lord of wealth. Whoever worships with puffed rice becomes renowned and wise. Whoever worships with a thousand modakas gains the fruit he desires. Whoever worships with sacred fuel-sticks and ghee gains everything, gains everything. Whoever teaches it rightly to eight brahmins becomes radiant as the sun. Whoever recites it during a solar eclipse, on the bank of a great river or before an image of the deity masters the mantra. He is freed from great obstacles, from great faults, from great sins and from great lapses of duty. He who knows this becomes all-knowing, all-knowing. Thus the Upanishad. Om. May he protect us both together; may he nourish us both together; may we work together with vigour; may our study be full of light; may we never bear ill will to each other. O gods, may we hear with our ears what is good, and see with our eyes what is good; with steady limbs and bodies, singing your praise, may we live out the life the gods have granted. May Indra, Pushan, Tarkshya and Brihaspati give us well-being. Om, peace, peace, peace.
अर्थ
Ganapati Atharvashirsha Hindi Meaning
हे देवगण! हम कानों से शुभ सुनें; हे पूज्य देवो! हम आँखों से शुभ देखें। स्थिर अंगों और शरीर से आपकी स्तुति करते हुए हम देवताओं द्वारा दी गई आयु का उपभोग करें। महान कीर्ति वाले इन्द्र हमारा कल्याण करें, सर्वज्ञ पूषा हमारा कल्याण करें, अनिष्ट का निवारण करने वाले तार्क्ष्य (गरुड़) हमारा कल्याण करें, बृहस्पति हमारा कल्याण करें। ॐ शान्ति, शान्ति, शान्ति। ॐ, हे गणपति, आपको नमस्कार है। 'तत्त्वमसि' (वह तू है) का तत्त्व आप ही प्रत्यक्ष रूप में हैं। आप ही एकमात्र कर्ता हैं, आप ही एकमात्र धारण करने वाले हैं, आप ही एकमात्र संहार करने वाले हैं। यह सब कुछ आप ही हैं, निश्चय ही आप ब्रह्म हैं। आप साक्षात् नित्य आत्मा हैं। मैं ऋत (धर्मसम्मत नियम) कहता हूँ; मैं सत्य कहता हूँ। आप मेरी रक्षा करें। बोलने वाले की और सुनने वाले की रक्षा करें; विद्या देने वाले की और उसे धारण करने वाले की रक्षा करें; वेदज्ञ आचार्य की और शिष्य की रक्षा करें। पीछे से, आगे से, उत्तर से, दक्षिण से, ऊपर से और नीचे से मेरी रक्षा करें। सब ओर से मेरी रक्षा करें, रक्षा करें। आप वाङ्मय (वाणी-स्वरूप) हैं, आप चिन्मय (चैतन्य-स्वरूप) हैं। आप आनन्दमय हैं, आप ब्रह्ममय हैं। आप सच्चिदानन्द और अद्वितीय हैं। आप प्रत्यक्ष ब्रह्म हैं। आप ज्ञानमय और विज्ञानमय हैं। यह सम्पूर्ण जगत् आपसे उत्पन्न होता है, आपमें ही स्थित रहता है, आपमें ही लीन होगा और आपमें ही लौट जाता है। आप ही पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु और आकाश हैं। आप ही वाणी के चारों स्तर (परा, पश्यन्ती, मध्यमा, वैखरी) हैं। आप तीनों गुणों से परे हैं; जाग्रत, स्वप्न और सुषुप्ति—तीनों अवस्थाओं से परे हैं; तीनों शरीरों से परे हैं; तीनों कालों से परे हैं। आप सदा मूलाधार में स्थित हैं। आप (इच्छा, ज्ञान, क्रिया) तीनों शक्तियों के स्वरूप हैं और योगी सदा आपका ध्यान करते हैं। आप ही ब्रह्मा, विष्णु और रुद्र हैं; आप ही इन्द्र, अग्नि और वायु हैं; आप ही सूर्य और चन्द्रमा हैं; आप ही ब्रह्म, भूः भुवः स्वः तीनों लोक और ॐकार हैं। पहले 'गण' का आदि वर्ण (ग्) बोलें, फिर वर्णों का आदि (अ); उसके बाद अनुस्वार, जो अर्धचन्द्र से सुशोभित और तार (ॐ) से युक्त हो—यही आपके मन्त्र का स्वरूप है। गकार पूर्व रूप है, अकार मध्य रूप है, अनुस्वार अन्त्य रूप है, बिन्दु उत्तर रूप है, नाद उन्हें जोड़ने वाला है और उनका मेल ही संहिता-संधि है। यही गणेश-विद्या है। इसके ऋषि गणक हैं, छन्द निचृद् गायत्री है और देवता गणपति हैं। ॐ गं गणपतये नमः। हम एकदन्त को जानें, वक्रतुण्ड का ध्यान करें। वे दन्ती (गणेश) हमें प्रेरणा दें। जो एकदन्त, चतुर्भुज, पाश और अंकुश धारण करने वाले, हाथों में दन्त और वरमुद्रा धारण किए, मूषक-ध्वज वाले; रक्तवर्ण, लम्बोदर, सूप जैसे कानों वाले, लाल वस्त्र पहने, लाल चन्दन से लिप्त अंगों वाले, लाल फूलों से पूजित; भक्तों पर कृपा करने वाले, जगत् के कारण, अच्युत, सृष्टि के आरम्भ में प्रकट हुए, प्रकृति और पुरुष से परे देव का इस प्रकार नित्य ध्यान करता है, वह योगी योगियों में श्रेष्ठ है। व्रातपति (समूहों के स्वामी) को नमस्कार, गणपति को नमस्कार, प्रमथपति (शिवगणों के स्वामी) को नमस्कार। लम्बोदर, एकदन्त, विघ्नों का नाश करने वाले, शिवपुत्र, श्रीवरदमूर्ति—आपको नमस्कार है। जो इस अथर्वशीर्ष का अध्ययन करता है, वह ब्रह्मभाव के योग्य होता है। वह विघ्नों से बाधित नहीं होता, सब ओर से सुख पाता है और पाँच महापापों से मुक्त होता है। सायंकाल पाठ करने वाला दिन के और प्रातःकाल पाठ करने वाला रात्रि के पापों का नाश करता है; सुबह-शाम पाठ करने वाला पापी भी निष्पाप हो जाता है। सर्वत्र पाठ करने वाला विघ्नरहित होता है और धर्म, अर्थ, काम तथा मोक्ष पाता है। यह अथर्वशीर्ष अशिष्य को नहीं देना चाहिए; जो मोहवश देता है, वह पाप का भागी होता है। एक हजार पाठ करके साधक जो-जो कामना करता है, उसे इसके द्वारा सिद्ध कर सकता है। जो इसके पाठ के साथ गणपति का अभिषेक करता है, वह वाग्मी (कुशल वक्ता) होता है। जो चतुर्थी को उपवास रखकर इसका जप करता है, वह विद्वान होता है। यह अथर्वण ऋषि का वचन है। जो ब्रह्मा आदि आवरण-देवताओं को जानता है, वह कभी भयभीत नहीं होता। जो दूर्वांकुरों से (गणपति का) यजन करता है, वह कुबेर के समान होता है। जो लाजा (खील) से यजन करता है, वह यशस्वी और मेधावी होता है। जो सहस्र मोदकों से यजन करता है, वह मनोवांछित फल पाता है। जो घृतसहित समिधाओं से यजन करता है, वह सब कुछ पाता है, सब कुछ पाता है। जो आठ ब्राह्मणों को इसे भली-भाँति ग्रहण कराता है, वह सूर्य के समान तेजस्वी होता है। सूर्यग्रहण के समय महानदी के तट पर या प्रतिमा के समीप इसका जप करने वाले का मन्त्र सिद्ध होता है। वह महाविघ्नों, महादोषों, महापापों और महाप्रत्यवाय (कर्तव्य-लोप के दोष) से मुक्त हो जाता है। जो इसे इस प्रकार जानता है, वह सर्वज्ञ होता है, सर्वज्ञ होता है। यही उपनिषद् है। ॐ, वे (परमात्मा) हम दोनों (गुरु-शिष्य) की साथ-साथ रक्षा करें, साथ-साथ पालन करें; हम साथ मिलकर सामर्थ्य प्राप्त करें; हमारा अध्ययन तेजस्वी हो; हम परस्पर द्वेष न करें। हे देवगण! हम कानों से शुभ सुनें और आँखों से शुभ देखें; स्थिर अंगों और शरीर से आपकी स्तुति करते हुए देवताओं द्वारा दी गई आयु का उपभोग करें। इन्द्र, पूषा, तार्क्ष्य और बृहस्पति हमारा कल्याण करें। ॐ शान्ति, शान्ति, शान्ति।
Listen
Recitation video

Significance
Ganapati Atharvashirsha Significance
A short Upanishad, traditionally assigned to the Atharvaveda, that praises Ganesha as Brahman itself, teaches his root mantra ॐ गं गणपतये नमः and the Ganesha Gayatri, and ends with a phalashruti (sections 11–14), which every source numbers as part of the text and which is recited with it. It is most widely recited in Maharashtra, above all during the Ganesh festival, and is chanted in Vedic schools across India. As in the sources, the text opens with the Atharvaveda peace chant (भद्रं कर्णेभिः) and closes with the सह नाववतु and भद्रं कर्णेभिः peace chants; it is given here without Vedic accents.
Keep reading




