Stotram
Achyutashtakam | अच्युताष्टकम्
Original · संस्कृतम्
Achyutashtakam Sanskrit Lyrics
अच्युतं केशवं रामनारायणं कृष्णदामोदरं वासुदेवं हरिम् । श्रीधरं माधवं गोपिकावल्लभं जानकीनायकं रामचन्द्रं भजे ॥१॥ अच्युतं केशवं सत्यभामाधवं माधवं श्रीधरं राधिकाराधितम् । इन्दिरामन्दिरं चेतसा सुन्दरं देवकीनन्दनं नन्दजं सन्दधे ॥२॥ विष्णवे जिष्णवे शङ्खिने चक्रिणे रुक्मिणीरागिणे जानकीजानये । वल्लवीवल्लभायाऽर्चितायात्मने कंसविध्वंसिने वंशिने ते नमः ॥३॥ कृष्ण गोविन्द हे राम नारायण श्रीपते वासुदेवाजित श्रीनिधे । अच्युतानन्त हे माधवाधोक्षज द्वारकानायक द्रौपदीरक्षक ॥४॥ राक्षसक्षोभितः सीतया शोभितो दण्डकारण्यभूपुण्यताकारणः । लक्ष्मणेनान्वितो वानरैः सेवितोऽगस्त्यसम्पूजितो राघवः पातु माम् ॥५॥ धेनुकारिष्टकोऽनिष्टकृद्द्वेषिणां केशिहा कंसहृद्वंशिकावादकः । पूतनाकोपकः सूरजाखेलनो बालगोपालकः पातु मां सर्वदा ॥६॥ विद्युदुद्योतवत्प्रस्फुरद्वाससं प्रावृडम्भोदवत्प्रोल्लसद्विग्रहम् । वन्यया मालया शोभितोरःस्थलं लोहिताङ्घ्रिद्वयं वारिजाक्षं भजे ॥७॥ कुञ्चितैः कुन्तलैर्भ्राजमानाननं रत्नमौलिं लसत्कुण्डलं गण्डयोः । हारकेयूरकं कङ्कणप्रोज्ज्वलं किङ्किणीमञ्जुलं श्यामलं तं भजे ॥८॥ अच्युतस्याष्टकं यः पठेदिष्टदं प्रेमतः प्रत्यहं पूरुषः सस्पृहम् । वृत्ततः सुन्दरं कर्तृ विश्वम्भरस्तस्य वश्यो हरिर्जायते सत्वरम् ॥९॥
Transliteration
Achyutashtakam English Lyrics
acyutaṃ keśavaṃ rāmanārāyaṇaṃ kṛṣṇadāmodaraṃ vāsudevaṃ harim | śrīdharaṃ mādhavaṃ gopikāvallabhaṃ jānakīnāyakaṃ rāmacandraṃ bhaje ||1|| acyutaṃ keśavaṃ satyabhāmādhavaṃ mādhavaṃ śrīdharaṃ rādhikārādhitam | indirāmandiraṃ cetasā sundaraṃ devakīnandanaṃ nandajaṃ sandadhe ||2|| viṣṇave jiṣṇave śaṅkhine cakriṇe rukmiṇīrāgiṇe jānakījānaye | vallavīvallabhāyā'rcitāyātmane kaṃsavidhvaṃsine vaṃśine te namaḥ ||3|| kṛṣṇa govinda he rāma nārāyaṇa śrīpate vāsudevājita śrīnidhe | acyutānanta he mādhavādhokṣaja dvārakānāyaka draupadīrakṣaka ||4|| rākṣasakṣobhitaḥ sītayā śobhito daṇḍakāraṇyabhūpuṇyatākāraṇaḥ | lakṣmaṇenānvito vānaraiḥ sevito'gastyasampūjito rāghavaḥ pātu mām ||5|| dhenukāriṣṭako'niṣṭakṛddveṣiṇāṃ keśihā kaṃsahṛdvaṃśikāvādakaḥ | pūtanākopakaḥ sūrajākhelano bālagopālakaḥ pātu māṃ sarvadā ||6|| vidyududyotavatprasphuradvāsasaṃ prāvṛḍambhodavatprollasadvigraham | vanyayā mālayā śobhitoraḥsthalaṃ lohitāṅghridvayaṃ vārijākṣaṃ bhaje ||7|| kuñcitaiḥ kuntalairbhrājamānānanaṃ ratnamauliṃ lasatkuṇḍalaṃ gaṇḍayoḥ | hārakeyūrakaṃ kaṅkaṇaprojjvalaṃ kiṅkiṇīmañjulaṃ śyāmalaṃ taṃ bhaje ||8|| acyutasyāṣṭakaṃ yaḥ paṭhediṣṭadaṃ premataḥ pratyahaṃ pūruṣaḥ saspṛham | vṛttataḥ sundaraṃ kartṛ viśvambharastasya vaśyo harirjāyate satvaram ||9||
Meaning
Achyutashtakam English Meaning
I worship Achyuta, the one who never falls; Keshava; Rama and Narayana; Krishna and Damodara; Vasudeva and Hari; Shridhara, who bears Lakshmi; Madhava; the beloved of the gopis; and Ramachandra, the lord of Janaki. I hold in my heart Achyuta and Keshava, the husband of Satyabhama; Madhava and Shridhara, worshipped by Radha; the dwelling-place of Lakshmi, lovely to the mind; the son of Devaki, the child of Nanda. Salutations to you: to Vishnu the all-pervading, the ever-victorious, bearer of conch and discus; to the lover of Rukmini and the husband of Janaki; to the beloved of the cowherd women, the one all worship, the inner Self; to the destroyer of Kamsa, the player of the flute. O Krishna, Govinda; O Rama, Narayana; lord of Shri, Vasudeva, the unconquered one, treasure-house of fortune; O Achyuta, the endless one; O Madhava, Adhokshaja, beyond the reach of the senses; lord of Dvaraka, protector of Draupadi! May Raghava protect me: he who threw the rakshasas into turmoil, who shone with Sita at his side, who made the land of the Dandaka forest holy, who was accompanied by Lakshmana, served by the monkeys and honoured by the sage Agastya. May the child Gopala protect me always: he who brought ruin on hostile demons such as Dhenuka and Arishta, the slayer of Keshi, the destroyer of Kamsa, the player of the flute; the bane of Putana, who played in the Yamuna, daughter of the Sun. I worship the lotus-eyed one, whose garment flashes like lightning, whose form glows like a rain-cloud in the monsoon, whose chest is adorned with a garland of wild flowers, and whose two feet are rosy red. I worship that dark-hued one, whose face shines framed by curling locks; who wears a jewelled crown, with earrings gleaming on his cheeks; adorned with necklace and armlets, bright with bracelets, charming with the tinkle of little bells. Whoever recites this octet on Achyuta every day with love and longing, a hymn graceful in its metre that grants what one seeks, soon wins over Hari, the maker and sustainer of the world.
अर्थ
Achyutashtakam Hindi Meaning
मैं अच्युत, केशव, राम, नारायण, कृष्ण, दामोदर, वासुदेव, हरि, लक्ष्मी को धारण करने वाले श्रीधर, माधव, गोपियों के प्रियतम और जानकीनाथ श्रीरामचन्द्र का भजन करता हूँ। अच्युत, केशव, सत्यभामा के पति, माधव, श्रीधर, राधा द्वारा आराधित, लक्ष्मी के निवास-स्थान, मन को भाने वाले सुन्दर, देवकीनन्दन और नन्द के लाल को मैं अपने चित्त में धारण करता हूँ। सर्वव्यापी विष्णु, सदा विजयी, शंख और चक्र धारण करने वाले, रुक्मिणी के प्रेमी, जानकी के पति, गोपियों के प्रियतम, सबके पूज्य, अन्तरात्मा-स्वरूप, कंस का विनाश करने वाले और वंशी बजाने वाले, आपको नमस्कार है। हे कृष्ण, गोविन्द, हे राम, नारायण! हे लक्ष्मीपति, वासुदेव, अजेय, श्री के भण्डार! हे अच्युत, अनन्त, हे माधव, इन्द्रियों से परे अधोक्षज! हे द्वारका के स्वामी, द्रौपदी के रक्षक! जिन्होंने राक्षसों को व्याकुल कर दिया, जो सीता के साथ सुशोभित थे, जिनके कारण दण्डकारण्य की भूमि पवित्र हुई, जो लक्ष्मण के साथ रहे, वानरों ने जिनकी सेवा की और महर्षि अगस्त्य ने जिनकी पूजा की, वे रघुनाथ मेरी रक्षा करें। धेनुक, अरिष्ट जैसे द्वेषी असुरों का अनिष्ट करने वाले, केशी का वध करने वाले, कंस का संहार करने वाले, वंशी बजाने वाले, पूतना के काल और सूर्यपुत्री यमुना में क्रीडा करने वाले बालगोपाल सदा मेरी रक्षा करें। जिनका वस्त्र बिजली की चमक के समान दमकता है, जिनका शरीर वर्षा ऋतु के मेघ की भाँति शोभायमान है, जिनका वक्षःस्थल वनमाला से सुशोभित है और जिनके दोनों चरण अरुण हैं, उन कमलनयन प्रभु का मैं भजन करता हूँ। घुँघराले केशों से जिनका मुख दमकता है, जिनके मस्तक पर रत्नजटित मुकुट है, गालों पर कुण्डल झिलमिलाते हैं, जो हार और बाजूबन्द पहने हैं, कंगनों से उज्ज्वल हैं और करधनी की घुँघरुओं से मनोहर लगते हैं, उन श्यामसुन्दर का मैं भजन करता हूँ। जो मनुष्य प्रतिदिन प्रेम और उत्कण्ठा के साथ मनोवांछित फल देने वाले, सुन्दर छन्द वाले इस अच्युताष्टक का पाठ करता है, जगत के कर्ता और पालनहार श्रीहरि शीघ्र ही उसके वश में हो जाते हैं।
Listen
Recitation video

Significance
Achyutashtakam Significance
Eight verses that string together the names of Vishnu, Krishna and Rama (Achyuta, Keshava, Narayana, Damodara, Raghava and more), followed by a ninth verse on the fruit of reciting them. It is traditionally attributed to Adi Shankaracharya and is widely sung as a bhajan, its opening verse above all. The closing phalashruti verse is included, as in every source.
Keep reading




